Mit „darmowego” Hyper-V i zwrot ku Azure Local
Hyper-V jest rolą systemu Windows Server, a nie osobnym produktem z cennika. W produkcji oznacza to Windows Server na każdym hoście klastra — zwykle edycję Datacenter, bo Standard daje prawo tylko do dwóch maszyn Windows, a Storage Spaces Direct wymaga Datacenter. Microsoft kieruje nowe wdrożenia hiperkonwergentne na Azure Local (dawniej Azure Stack HCI): opłata za każdy fizyczny rdzeń, rozliczana w subskrypcji Azure.
hoście Hyper-V
i subskrypcji gości
Proxmox VE
Co trzeba wiedzieć, zanim porównasz TCO
- Hyper-V nie sprzedaje się jako tania warstwa wirtualizacji „na wierzchu” Linuxa — hostem jest Windows Server, licencjonowany od fizycznych rdzeni (minimum 16 na serwer i 8 na procesor).
- Standard: dwa systemy Windows na komplet licencji hosta; kolejne pary to nakładanie kompletów. Datacenter: nielimitowana liczba maszyn Windows na licencjonowanym hoście.
- Azure Local L1 (hiperkonwergentnie, bez zewnętrznego SAN) to miesięczna opłata hosta za każdy fizyczny rdzeń — publiczne stawki partnerskie oscylują wokół 10 USD / rdzeń / miesiąc. Pierwsze 60 dni po rejestracji są bez opłaty hosta.
- Opcjonalna subskrypcja Windows Server dla gości na Azure Local: 23,30 USD / rdzeń fizyczny / miesiąc (cennik Microsoftu). Nie zastępuje CAL RDS; AKS na Azure Local od wydania 2402 jest w cenie hosta.
- Azure Hybrid Benefit może zdjąć opłatę hosta L1 i subskrypcję Windows — tylko przy Windows Server Datacenter z aktywnym Software Assurance (umowa Enterprise albo CSP), tylko L1 z zarządzaniem w chmurze i bez zewnętrznego storage. L2 i L3 tej ulgi nie mają.
- Proxmox VE (AGPLv3) nie wymaga opłaty za sam hypervisor. Subskrypcja Standard to 550 € / socket / rok i jest opcjonalna. Goście Windows nadal potrzebują licencji Microsoftu — szczegóły w licencjonowaniu Windows Server na Proxmox.
Uczciwe odwzorowanie: w środowisku w 100% Windows, na tym samym sprzęcie, licencja Datacenter na hoście Hyper-V pokrywa też nielimitowanych gości Windows. Na Proxmox te same goście i tak wymagają Datacenter albo Standard na rdzeniach hosta. Prawdziwa różnica TCO wychodzi przy Linuxie i kontenerach, przy Azure Local bez Hybrid Benefit oraz przy możliwości przypięcia Windows tylko do części węzłów.
Analiza TCO — Hyper-V vs Azure Local vs Proxmox
Poniżej koszt platformy na 3 lata: klaster HA z kworum, 5 hypervisorów, każdy 1 socket × 128 rdzeni (640 rdzeni fizycznych). Hyper-V klasyczny: Windows Server 2025 Datacenter na wszystkich pięciu hostach (cena katalogowa 6 771 USD za 16 rdzeni) plus Software Assurance ok. 25% rocznie. Azure Local L1: ok. 10 USD / rdzeń / miesiąc za hosta — bez licencji gości Windows. Proxmox VE: subskrypcja Standard 5 × 550 €. Kurs jak w pozostałych analizach: 1 USD ≈ 4 zł, 1 EUR ≈ 4,30 zł.
Uwaga: Ta tabela nie obejmuje kosztu samej migracji ani CAL-i. Licencje gości Windows, które płacisz na każdej platformie, są opisane osobno poniżej. Azure Local L1 to stawka orientacyjna z publicznych liczników partnerskich — potwierdź aktualny meter w kalkulatorze Azure.
| Składnik kosztu | Hyper-V (Datacenter) | Azure Local L1 | Proxmox VE |
|---|---|---|---|
| Licencja / opłata platformy (rok 1) | ~1,08 mln zł (wieczysta) | ~307 tys. zł (subskrypcja) | 0 zł (open source) |
| Wsparcie / SA / opłata hosta (rok 1) | ~271 tys. zł (SA ~25%) | zawarte w opłacie L1 | ~11 825 zł (5 socketów) |
| Platforma × 3 lata | ~1,90 mln zł | ~922 tys. zł | ~35 475 zł |
| Szkolenie zespołu (jednorazowo) | 0 zł (zespół zna już Hyper-V) | 0 zł (ten sam stack) | ~17 200 zł |
| TCO 3 lata (bez kosztu migracji) | ~1,90 mln zł | ~922 tys. zł | ~52,7 tys. zł |
Wizualizacja proporcji kosztów (3 lata, bez kosztu migracji, baza = Hyper-V Datacenter)
Goście Windows — kiedy Hyper-V „wlicza” to, czego Proxmox nie ukrywa
Datacenter na hoście Hyper-V pokrywa nielimitowane maszyny Windows na tym hoście. Na Proxmox płacisz za Windows osobno, ale nie musisz licencjonować węzłów, na których Windows nigdy nie wstanie. W klastrze mieszanym (Active Directory, pliki, SQL plus Linux i LXC) twarda reguła node-affinity pozwala zostawić Datacenter na dwóch węzłach zamiast na pięciu.
| Scenariusz gości Windows (5 × 128 rdzeni) | Koszt 3 lata (licencja + SA) |
|---|---|
| Datacenter na wszystkich 5 hostach (typowe Hyper-V / HA bez pinningu) | ~1,90 mln zł |
| Datacenter tylko na 2 hostach z twardym przypięciem Windows | ~759 tys. zł |
| Azure Local: subskrypcja Windows 23,30 USD / rdzeń / miesiąc na 640 rdzeni, 3 lata | ~2,15 mln zł (na wierzchu opłaty L1) |
Przypięcie Windows do dwóch węzłów oszczędza ok. 1,14 mln zł na licencjach Datacenter w horyzoncie 3 lat względem licencjonowania całego klastra. Tego zabiegu Hyper-V w mieszanym klastrze nie daje: rola Hyper-V wymaga Windows Server na każdym hoście, nawet gdy gość jest linuksowy.
Ryzyka kontraktowe Microsoftu
Poza cennikiem decyzja o Hyper-V albo Azure Local to decyzja o modelu zakupu, audycie i kierunku, w którym Microsoft ciągnie on-prem.
📋 Windows na każdym hoście
Klaster Hyper-V nie ma „gołego” hypervisora. Linux, kontenery i narzędzia open source i tak siedzą na licencjonowanym Windows Server. Podatek od rdzeni hosta płacisz także tam, gdzie gość nie jest Windows.
☁️ Presja Azure Local
Nowe hiperkonwergentne wdrożenia Microsoft kieruje na Azure Local: opłata za rdzeń, rejestracja w Azure, 60 dni próby. Bez Hybrid Benefit to stały OPEX. L2 (zewnętrzny SAN / disaggregated) jest droższy niż L1; L3 (rozłączony control plane) to wycena indywidualna.
📦 Bundling i Hybrid Benefit
Ulga Hybrid Benefit zwalnia L1 tylko przy Datacenter + SA i tylko bez zewnętrznego storage. Przejście na SAN albo rozłączony tryb zabiera ulgę. Warunki są w Product Terms, nie w slajdzie partnerskim.
⚖️ Audyty i reguła 90 dni
Licencja na fizyczne rdzenie zostaje przy hoście. Bez Software Assurance w modelu per-VM przeniesienie między serwerami jest ograniczone (raz na 90 dni), co kłóci się z HA. CAL-e i RDS CAL liczy się osobno — na Proxmox też, jeśli gość to Windows.
🔧 Wsparcie hypervisora
Hyper-V jest first-party. Proxmox VE nie jest na liście SVVP: Microsoft może zażądać odtworzenia błędu Windowsa na Hyper-V albo na żelazie. Sama licencja Windows na Proxmox pozostaje ważna — to kwestia zgłoszenia, nie legalności. Szczegóły: Windows Server na Proxmox.
🏢 Roadmapa on-prem
Klasyczny Hyper-V na Windows Server zostaje, ale inwestycje Microsoftu w HCI, AKS i Arc idą przez Azure Local. Organizacja „Microsoft-first” musi założyć rosnący udział subskrypcji, nie jednorazowej licencji wieczystej.
Porównanie techniczne platform
Proxmox VE to platforma na Debianie i KVM, rozwijana od 2008 roku. Hyper-V to hypervisor typu 1 wbudowany w Windows Server. Poniżej porównanie z perspektywy typowego działu IT — bez marketingu którejkolwiek ze stron.
| Funkcjonalność | Hyper-V / Azure Local | Proxmox VE | Przewaga |
|---|---|---|---|
| Hypervisor | Hyper-V (rola Windows Server) | KVM (jądro Linux) | PVE |
| Migracja na żywo | Live Migration | Proxmox Live Migration | Równorzędnie |
| HA / failover | Failover Clustering | Proxmox HA + Corosync | Równorzędnie |
| Storage współdzielony | Storage Spaces Direct (Datacenter); CSV | Ceph albo ZFS na dedykowanym serwerze | PVE (bez Datacenter) |
| Kontenery | Kontenery Windows / AKS na Azure Local | LXC wbudowany | PVE (Linux) |
| Backup wbudowany | Windows Server Backup; Veeam osobno | vzdump (wbudowany); PBS osobno | PVE |
| Panel / automatyzacja | Windows Admin Center, SCVMM, PowerShell, Arc | GUI, REST API, Terraform (społeczność) | Równorzędnie |
| GPU passthrough | DDA / GPU-P (GPU-P + live migration od WS2025) | PCIe passthrough (natywny) | PVE |
| Gość Windows — wsparcie Microsoftu | First-party / SVVP | Działa; brak wpisu SVVP | Hyper-V |
| Cena warstwy wirtualizacji | Datacenter na hoście albo ~10 USD/rdzeń/mies. (L1) | ~2 365 zł/socket/rok (wsparcie opt.) | PVE |
Proxmox VE pokrywa typowe przypadki użycia mid-market i enterprise poza niszami Microsoft-only (Shielded VM, Host Guardian Service, ścisła macierz SVVP). Dla shared storage rekomendujemy dedykowany serwer ZFS (TrueNAS/OpenZFS) z siecią RoCE v2 — bez wymogu Datacenter, z live migration bez zatrzymania VM.
Kiedy Proxmox NIE jest właściwym wyborem
Uczciwa analiza wymaga scenariuszy, w których zostawienie Hyper-V albo Azure Local może być racjonalne.
- Stack w 100% Windows, Datacenter już opłacony: jeśli wszystkie goście to Windows, licencje wieczyste Datacenter z SA są na stole, a Microsoft nie pcha Was na Azure Local — przyrostowy koszt hypervisora jest mały. Oszczędność na Proxmox wtedy to głównie Linux/LXC, backup i brak opłaty L1 przy odświeżeniu HCI.
- Hybrid Benefit na Azure Local L1: Datacenter + SA w umowie EA/CSP, hiperkonwergentnie, bez zewnętrznego SAN, zarządzanie w chmurze — Microsoft zwalnia opłatę hosta L1 i subskrypcję Windows. To realna ulga, nie slajd. L2/L3 jej nie mają.
- Wymóg first-party hypervisora: część umów wsparcia i macierzy dostawców aplikacji każe odtwarzać incydent Windowsa na Hyper-V albo na serwerze bez wirtualizacji. Jeśli Wasz cykl zgłoszeń regularnie idzie do Microsoftu w warstwie hypervisora, zostawienie Hyper-V dla tych maszyn jest tańsze niż spór o SVVP.
- Shielded VM / Host Guardian Service: izolacja strzeżonych maszyn to funkcja stosu Microsoftu. Proxmox tego 1:1 nie zastępuje.
- Świeży klaster S2D / głęboki SCVMM: jeśli właśnie zbudowaliście Storage Spaces Direct i orchestrację System Center, koszt utopiony i kompetencje zespołu mogą przeważyć oszczędność licencyjną przez czas trwania amortyzacji.
Nawet wtedy warto zrobić audyt. Często Windows, który musi zostać na Hyper-V, to kilka maszyn, a reszta — Linux, pliki, testy, kontenery — schodzi na Proxmox bez sporu o SVVP. Porównanie z VMware: VMware vs Proxmox — analiza TCO.
ROI migracji — model finansowy
Model poniżej porównuje roczną opłatę Azure Local L1 (ścieżka, na którą Microsoft kieruje nowe HCI) z Proxmox VE Standard na tym samym klastrze: 5 socketów, 640 rdzeni, ~10 USD / rdzeń / miesiąc vs 5 × 550 € wsparcia. Szkolenie zespołu jednorazowo 17 200 zł. ROI (3 lata) = oszczędność netto ÷ (wsparcie Proxmox 3× + szkolenie) × 100% ≈ 869 tys. ÷ 52,7 tys. ≈ 1 650%.
Uwaga: model nie obejmuje kosztu projektu migracji ani licencji gości Windows. Jeśli zamiast Azure Local zostajecie na już kupionym Datacenter wieczystym, rok 1 jest obciążony zakupem licencji (ok. 1,08 mln zł), a lata 2–3 głównie SA — zwrot wobec Proxmox i tak wypada w pierwszym roku, ale liczba zależy od tego, czy Datacenter i tak jest potrzebny gościom Windows.
oszczędności vs L1
po 3 latach
3 lat
Rekomendacja i następne kroki
Dla organizacji z mieszanym systemem operacyjnym, z planem Azure Local bez Hybrid Benefit albo z dużą liczbą Linuxa i kontenerów, migracja Hyper-V → Proxmox VE jest finansowo uzasadniona. Pytanie brzmi „które maszyny i kiedy”, nie „czy hypervisor Microsoftu jest darmowy” — nie jest.
Rekomendowana ścieżka decyzyjna
- Krok 1 — Audyt środowiska (bezpłatnie): inwentaryzacja VM Hyper-V, udział Windows vs Linux, S2D, SCVMM, Azure Arc. Zajmuje 2–5 dni roboczych.
- Krok 2 — Analiza TCO: rozdział platformy (Datacenter / Azure Local) od licencji gości Windows. Scenariusz z pinningiem Windows vs licencjonowanie całego klastra.
- Krok 3 — Proof of Concept: konwersja 2–5 VM testowych (eksport Hyper-V / virt-v2v) na izolowany klaster Proxmox. Weryfikacja aplikacji i wydajności.
- Krok 4 — Harmonogram: najpierw Linux i środowiska niekrytyczne; Windows z wymogiem SVVP zostaje albo idzie na końcu z planem cofnięcia.
- Krok 5 — Migracja falami: przerzut partiami, monitoring, możliwość powrotu na Hyper-V do czasu stabilizacji.
- Krok 6 — Wyłączenie hostów Hyper-V: zdjęcie ról, zwolnienie Datacenter tam, gdzie Windows już nie wstaje, albo przepięcie licencji na węzły Proxmox z gośćmi Windows.
Najlepszy moment to odnowienie SA, koniec wsparcia Windows Server 2016 (styczeń 2027) albo decyzja o Azure Local. Daje to czas na spokojną konwersję VHDX i na negocjacje z Microsoftem z pozycji „mamy plan B”.
Policz TCO Hyper-V vs Proxmox
Umów bezpłatną konsultację — inżynier rozdzieli koszt hosta, Azure Local i gości Windows w Twoim klastrze i powie, które maszyny ma sens przenosić jako pierwsze.
⚡ Bezpłatna wycena → Licencjonowanie Windows Server